2020-2021 оқу жылының басындағы техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудегі оқу процесін ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсынымдар
1. Коронавирустық инфекцияның таралуын болдырмау бойынша шектеу шаралары кезеңінде техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында (бұдан әрі – ТКБ ұйымдары) оқу процесін ұйымдастыру
ТКБ ұйымдарында оқу процесін ұйымдастыру нысандары санитарлық-эпидемиологиялық жағдайға байланысты айқындалады:
1) күшейтілген карантин режимі кезінде – қашықтықтан оқыту форматында (қашықтықтан оқыту технологияларын (бұдан әрі – ҚОТ) пайдалана отырып);
2) аурушаңдықтың тұрақты төмендеуі жағдайында қатаң санитарлық қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, аралас форматта жүзеге асырылады;
3) санитарлық-эпидемиологиялық жағдай тұрақты жақсара берген кезде – қатаң санитарлық қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, қалыпты режимде;
4) санитарлық қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, штаттық режимде.
Жергілікті атқарушы органдардың шешімі бойынша және тиісті аумақтардың бас мемлекеттік санитарлық дәрігерлерімен келісе отырып, санитарлық қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, ауылдық елді мекендерде және шағын қалаларда орналасқан колледждерге штаттық режимде 15 студенттен аспайтын топтарда жұмыс істеуге рұқсат етіледі.
ТКБ ұйымдарында оқу процесін ұйымдастыру тәртібі Коронавирустық инфекцияның таралуын болдырмау бойынша шектеу шаралары кезеңінде ТКБ ұйымдарында оқу процесін ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулықтарға сәйкес жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 13 тамыздағы № 345 бұйрығы).
- Оқытудың модульдік технологиясын пайдалана отырып, техникалық және кәсіптік білім беруде оқу процесін ұйымдастыру
Жаңа оқу жылында ТКБ ұйымдарында бірнеше деңгейді немесе аралас біліктіліктерді игеру қажеттілігін ескере отырып, оқытудың модульдік технологиясына көшу жалғасуда.
Оқытудың модульдік технологиясы бойынша оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлеу кезінде Техникалық және кәсіптік білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына 2-қосымшаны («Білім берудің барлық деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 31 қазандағы № 604 бұйрығы) және / немесе (егер болса) Үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламаларын («Техникалық және кәсіптік білім беру мамандықтары бойынша үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 553 бұйрығы) басшылыққа алу қажет.
Мазмұны ТКБ мазмұнын жаңарту үшін модульдік-құзыреттілік тәсіл негізінде жұмыс берушілермен келісілген. Мамандықтар бойынша 246 жаңартылған үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламалары жаңартылды.
Бағдарламалардың мазмұнын жұмыс берушімен бірлесе отырып 50%-ға дейін, дуалды оқыту кезінде 80%-ға дейін өзгертуге болады. Мемлекеттік тапсырыс бойынша оқу процесін ұйымдастыру кезінде модульдік бағдарламаларды пайдалану міндетті болып табылады.
Кәсіптік стандарттарда (КС) біліктіліктер болмаған жағдайда ТКБ ұйымдары ұқсас тәсілді қолданады, жұмыс бағдарламаларын әзірлейді: Базалық және кәсіптік құзыреттіліктер базалық және кәсіптік модульдерді әзірлеу арқылы қалыптасады, білім алушылардың үлгерімі оқу нәтижелері мен бағалау критерийлерінде көрсетіледі.
Оқу бағдарламаларын әзірлеу кезінде білім беру ұйымдары КС-тағы ұқсас біліктіліктерді өз бетінше толықтыруға немесе ауыстыруға, мамандық бойынша біліктілік алу тәртібі мен кезектілігін айқындауға құқылы.
«Білім берудің барлық деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 31 қазандағы № 604 бұйрығына Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2020 жылғы 5 мамырдағы № 182 бұйрығымен өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Өңірдің ерекшелігін ескере отырып, ТКБ ұйымдарына жұмыс берушілердің қажеттіліктеріне сәйкес студенттерді оқытудың жекелеген бағыттарын дамытуға мүмкіндік беретін норма енгізілді.
Сондай-ақ жұмысшы біліктілігін, жұмыс дағдыларын және орта буын мамандарын даярлауды, орта буынды игеруді, оқытудың әр түрлі траекторияларын, соның ішінде дуалды оқытуды пайдалана отырып, модульдік оқытудың мүмкіндіктері кеңейтілді.
Бір мамандық шеңберінде ұқсас біліктіліктер бойынша үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламалары болмаған жағдайда, қолданыстағы үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларына ұқсас тәсілді қолданатын білім беру ұйымдары жұмыс бағдарламаларын әзірлейді.
Студенттер (қыздар) экскурсия кезінде медициналық және санитарлық дайындықтан білім беру ұйымдарының өздерінде немесе сырттай медицина қызметкерінің жетекшілігімен оқу орындарында өте алады.
Жұмысшы біліктілігін алған және оқуын жалғастырмайтын студенттерге техникалық және кәсіптік білім туралы дипломдар беру біліктілік емтиханы түріндегі қорытынды аттестаттау арқылы жүзеге асырылады.
Толық бағдарламаны игеру кезінде білікті жұмысшы кадрлар деңгейіне арналған біліктілік емтиханы аралық аттестаттау шеңберінде кәсіптік оқыту туралы куәлік бере отырып өткізіледі, бұл жағдайда қорытынды аттестаттауға арналған оқу уақытының мөлшері «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабы 4-1) тармақшасына сәйкес кәсіптік практикаға бөлінеді.
Әдістемелік көмек көрсету мақсатында ТКБ мамандықтары үшін жаңартылған үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламалары негізінде жұмыс оқу жоспарларын әзірлеу бойынша әдістемелік ұсынымдар, модуль бойынша жұмыс оқу жоспарларын әзірлеу бойынша әдістемелік нұсқаулықтар әзірленді (2017 ж. 16.06. РӘК қаралды және мақұлданды). Әдістемелік ұсынымдар «Талап» КЕАҚ www.kasipkor.kz сайтында «Әдістемелік көмек» бөлімінде орналастырылған.
- Жалпы білім беретін пәндерді оқытуға қатысу
2020-2021 оқу жылы ішінде техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының студенттері жаңартылған мазмұн бойынша жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын игеруге көшеді.
Жалпы білім беретін пәндердің үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламалары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 31 қазандағы № 604 «Білім берудің барлық деңгейлері үшін мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын бекіту туралы» және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» бұйрықтарына сәйкес келеді.
Техникалық және кәсіптік білім беру жүйесіндегі жалпы білім беретін пәндердің тізбесі мен көлемі бейіндік дайындықты ескере отырып, оқыту мазмұны кәсіптік бағыттылық негізінде айқындалады. Үлгілік оқу жоспарында 14 пәнді оқыту көзделген: 10 пән міндетті болып табылады, өйткені «Алгебра және анализ бастамалары» және «Геометрия» пәндерінің мазмұны «Математика» пәнімен берілген. Міндетті пәндерді оқумен қатар, студенттер үшін 4 бейіндік пәнді таңдау қарастырылған, оның ішінде тиісінше тереңдетілген және стандартты деңгейлер бойынша 2 пәннен.
Бейініне қарамастан міндетті жалпы білім беретін пәндер: «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» (қазақ тілінде оқитын топтар үшін), «Орыс тілі» және «Орыс әдебиеті» (орыс тілінде оқитын топтар үшін), «Қазақ тілі мен әдебиеті» (орыс тілінде оқитын топтар үшін), «Орыс тілі мен әдебиеті» (қазақ тілінде оқитын топтар үшін), «Шетел тілі», «Математика», «Информатика», «Қазақстан тарихы», «Өзін-өзі тану», «Дене шынықтыру», «Алғашқы әскери және технологиялық дайындық».
Бейіндік оқыту студенттердің жеке мүдделері мен қажеттіліктерін ескере отырып құрылады. Осыған байланысты оқытудың екі деңгейінде пәндерді таңдаудың икемді жүйесі ұсынылады. Студент өз қалауы бойынша өзі үшін маңызды болып табылатын тереңдетілген деңгейдегі екі пәнді және стандартты деңгейдегі екі пәнді таңдайды. Тереңдетілген бейіндік тақырыптарға стандартты деңгейдегі пәндерге қарағанда көбірек сағат беріледі. Бейіндік емес пәндер стандартты деңгейде оқытылады.
Жаратылыстану-математика бағытындағы тереңдетілген деңгей пәндері үшін: «Физика», «Химия», «Биология», «География». Осы бағыттағы стандартты деңгейдегі пәндер үшін: «Дүниежүзі тарихы», «Биология», «География».
Қоғамдық-гуманитарлық бағыттағы тереңдетілген деңгей пәндері үшін: «Дүниежүзі тарихы», «Шетел тілі», «География». Осы бағыттағы стандартты деңгейдегі пәндер үшін: «Физика», «Химия», «Графика және дизайн».
Жалпы білім беретін пәндердің жаңартылған мазмұны оқу нәтижелеріне бағытталған. Бейіннің (бағыттың) көлемі мен мазмұны тиісті үлгілік оқу жоспарларымен және үлгілік оқу бағдарламаларымен айқындалады.
Жаратылыстану-математикалық бейін: метрология, стандарттау және сертификаттау; Геология, тау-кен өнеркәсібі, пайдалы қазбаларды өндіру, өрт қауіпсіздігі және аварияға қарсы қорғаныс; мұнай және газ өндіру; Химиялық өндіріс; Энергетика; көлік (салалар бойынша), көлік техникасы, көлікті пайдалану; Байланыс, телекоммуникация және ақпараттық технологиялар; Құрылыс және коммуналдық шаруашылық; Технологиялық машиналар мен жабдықтар; Металлургия және машина жасау; Ауыл шаруашылығын механикаландыру және электрлендіру; Кәсіптік оқыту; қызмет көрсету; Халық тұтынатын тауарлар өндірісі, технологиясы; тамақ өнімдерінің технологиясы; қоғамдық тамақтандыру; Ветеринария және экология.
Қоғамдық-гуманитарлық бейін: білім беру; Медицина, фармацевтика; өнер және мәдениет, Экономика және менеджмент; құқық; қонақ үй бизнесі; Туризм.
Жалпы білім беретін пәндердің оқу бағдарламасын игерудің жалпы сағат саны – 1448 сағат.
ТКБ ұйымдарындағы қалалық жердегі топтарда 24 және одан да көп студент, ауылдық жерлерде – 20 және одан да көп студент болған жағдайда жалпы білім беретін пәндерді шағын топтарға бөлуге рұқсат етіледі:
1) оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін топтарда – қазақ тілі мен әдебиеті;
2) оқыту орыс тілінде жүргізілмейтін топтарда – орыс тілі мен әдебиеті;
3) шетел тілі;
4) Информатика;
5) дене шынықтыру.
Егер топта ерекше білім беру қажеттіліктері бар адам болса, топтың толымдылығы әрбір осындай студент үшін жалпы студенттер санын үшке азайту есебінен қол жеткізіледі.
Оқулықтар мен оқу құралдарын таңдау бойынша Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2019 жылғы 17 мамырдағы № 217 «Оқулықтардың, оқу-әдістемелік кешендердің, құралдардың және басқа да қосымша әдебиеттердің, оның ішінде электрондық жеткізгіштердің тізбесін бекіту туралы» бұйрығы басшылыққа алынады.
Жаңартылған мазмұндағы жалпы білім беретін пәндердің үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламалары «Талап» КЕАҚ сайтында орналасқан.
Қазақ тіліндегі техникалық және кәсіптік білім беру
жалпы білім беретін пәндер бойынша үлгілік оқу жоспары (жаңартылған мазмұнда)
| Бағыты | Қоғамдық-гуманитарлық | Жаратылыстану-математикалық | ||
| Инвариантты компонент | ||||
| Міндетті пәндер | ||||
| Пәндер | Сағат саны | Пәндер | Сағат саны | |
| 1 | Математика | 120 | Математика | 180 |
| 2 | Информатика | 90 | Информатика | 90 |
| 3 | Қазақ тілі | 90 | Қазақ тілі | 60 |
| 4 | Қазақ әдебиеті | 90 | Қазақ әдебиеті | 60 |
| 5 | Орыс тілі мен әдебиеті | 120 | Орыс тілі мен әдебиеті | 120 |
| 6 | Шетел тілі | 120 | Шетел тілі | 120 |
| 7 | Қазақстан тарихы | 90 | Қазақстан тарихы | 90 |
| 8 | Өзін-өзі тану | 60 | Өзін-өзі тану | 60 |
| 9 | Дене шынықтыру | 158 | Дене шынықтыру | 158 |
| 10 | Алғашқы әскери және технологиялық дайындық | 90 | Алғашқы әскери және технологиялық дайындық | 90 |
| Оқу жүктемесі | 1028 | 1028 | ||
| Таңдау пәндері | ||||
| Тереңдетілген деңгей: 2 пән 150 сағаттан | ||||
| 11 | Химия | Физика | ||
| 12 | Биология | Химия | ||
| 13 | Дүниежүзі тарихы | Биология | ||
| 14 | География | География | ||
| Оқу жүктемесі | 300 | 300 | ||
| Таңдау пәндері | ||||
| Стандартты деңгей: 2 пән 60 сағаттан | ||||
| 15 | Физика | Биология | ||
| 16 | Химия | География | ||
| 17 | Графика және дизайн | Дүниежүзі тарихы | ||
| Оқу жүктемесі | 120 | 120 | ||
| Тұрақты оқу жүктемесі | 1448 | |||
| Жалпы сағат саны | 1448 | |||
Орыс тіліндегі техникалық және кәсіптік білім беру
жалпы білім беретін пәндер бойынша үлгілік оқу жоспары (жаңартылған мазмұнда)
| Бағыты | Қоғамдық-гуманитарлық | Жаратылыстану-математикалық | ||
| Инвариантты компонент | ||||
| Міндетті пәндер | ||||
| Пәндер | Сағат саны | Пәндер | Сағат саны | |
| 1 | Математика | 120 | Математика | 180 |
| 2 | Информатика | 90 | Информатика | 90 |
| 3 | Орыс тілі | 90 | Орыс тілі | 60 |
| 4 | Орыс әдебиеті | 90 | Орыс әдебиеті | 60 |
| 5 | Қазақ тілі мен әдебиеті | 120 | Қазақ тілі мен әдебиеті | 120 |
| 6 | Шетел тілі | 120 | Шетел тілі | 120 |
| 7 | Қазақстан тарихы | 90 | Қазақстан тарихы | 90 |
| 8 | Өзін-өзі тану | 60 | Өзін-өзі тану | 60 |
| 9 | Дене шынықтыру | 158 | Дене шынықтыру | 158 |
| 10 | Алғашқы әскери және технологиялық дайындық | 90 | Алғашқы әскери және технологиялық дайындық | 90 |
| Оқу жүктемесі | 1028 | 1028 | ||
| Таңдау пәндері | ||||
| Тереңдетілген деңгей: 2 пән 150 сағаттан | ||||
| 11 | Химия | Физика | ||
| 12 | Биология | Химия | ||
| 13 | Дүниежүзі тарихы | Биология | ||
| 14 | География | География | ||
| Оқу жүктемесі | 300 | 300 | ||
| Таңдау пәндері | ||||
| Стандартты деңгей: 2 пән 60 сағаттан | ||||
| 15 | Физика | Биология | ||
| 16 | Химия | География | ||
| 17 | Графика және дизайн | Дүниежүзі тарихы | ||
| Оқу жүктемесі | 120 | 120 | ||
| Тұрақты оқу жүктемесі | 1448 | |||
| Жалпы сағат саны | 1448 | |||
«Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері үшін міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығына сәйкес 7, 8-қосымшалар бойынша жаңартылған мазмұнды жоспарлау орындалады.
- Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалауға қатысу
Студенттердің оқу жетістіктерін бағалау «Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылау жүргізудің, оларды аралық және қорытынды аттестаттаудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығы негізінде жүзеге асырылады.
2020-2021 оқу жылында аралық курстардың білім алушыларының білімін / оқу жетістіктерін бағалау бес балдық сандық шкала бойынша (5 – «өте жақсы», 4 – «жақсы», 3 – «қанағаттанарлық», 2 – «қанағаттанарлықсыз») немесе халықаралық практикада қабылданған 100 балдық шкала бойынша әріптік жүйеге сәйкес («А»-дан «Д»-ға дейін оң бағалар, «F» – «қанағаттанарлықсыз») тиісті сандық эквиваленті бар 4 балдық шкала бойынша жүргізіледі.
1-курс студенттерінің оқу жетістіктері халықаралық практикада қабылданған әріптік жүйеге сәйкес 100 балдық шкала бойынша бағаланады.
Бірінші курс студенттерінің оқу жетістіктерін бағалау үшін оқытудың барлық нысандары бойынша, сондай-ақ кредиттік оқыту технологиясын енгізу кезінде баллдық-рейтингтік әріптік жүйені пайдалану міндетті.
Студенттердің оқу жетістіктерін бағалаудың «Талап» КЕАҚ әзірлеген баллдық-рейтингтік әріптік жүйесін қолдану орта білімнен кейінгі білім беру жүйесінде білім алушылардың үлгерімін бағалаудың баллдық-рейтингтік әріптік жүйесін қолдану бойынша әдістемелік нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.
- ТКБ жүйесіне кредиттік оқыту технологиясын енгізуге қатысу
Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру тәртібі кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларымен айқындалады («Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» ҚР БҒМ 2011 жылғы 20 сәуірдегі № 152 бұйрығы).
Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу жылы академиялық кезеңдерден, аралық және қорытынды аттестаттаудан, практикадан және демалыстан тұрады.
Студенттің оқу жүктемесінің көлемі оның әрбір модуль немесе оқу жұмысының басқа түрлері бойынша алатын кредиттер санымен өлшенеді. Бір кредит 30 академиялық сағатқа тең, бір академиялық сағат 50 минутқа тең.
Кредиттік оқыту технологиясында студенттердің өздік жұмысы екі бөлікке бөлінеді: оқытушының жетекшілігімен өздік жұмыс (ОЖӨЖ) және толық өз бетінше орындалатын жұмыс (СӨЖ).
Әрбір модульдің көлемі – бұл кредиттердің бүтін саны. Бұл жағдайда оқыту түрлері бойынша оқу уақытының мөлшері (теориялық дайындық; зертханалық-практикалық жұмыстар, курстық жобалар мен жұмыстар; кәсіптік оқыту және / немесе кәсіптік практика) және оқытуды ұйымдастыру нысандары (аудиториялық сабақтар, ОЖӨЖ, СӨЖ) академиялық сағаттармен бөлінеді.
Оқу қызметінің барлық түрлері бойынша аудиториялық байланыс жұмысы, ОЖӨЖ және СӨЖ арасындағы уақыт арақатынасын мекеме айқындайды. Бұл ретте жылына аудиториялық жұмыс пен ОЖӨЖ көлемі 1440 сағатты, СӨЖ көлемі жылына 360 сағатты құрайды.
ОЖӨЖ сабақтардың жалпы кестесіне кіреді және оқытушының міндетті ақылы жүктемесіне кіреді. СӨЖ-нің бүкіл көлемі студенттің күнделікті өздік жұмысын талап ететін тапсырмалармен расталады.
Кредиттік оқыту технологиясы бойынша жұмыс оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлеу кезінде Техникалық және кәсіптік білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына 3-қосымша «Білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлаудың кредиттік технологиясы бойынша техникалық және кәсіптік білім берудің үлгілік оқу жоспары» және «Орта білімнен кейінгі қосымша білім берудің үлгілік бағдарламасы» («Білім берудің барлық деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын бекіту туралы» ҚР БҒМ 2018 жылғы 31 қазандағы № 604 бұйрығы), сондай-ақ орта білімнен кейінгі білім берудің үлгілік оқу жоспарлары мен жоспарлары (егер болса) басшылыққа алынады.
6. Дуалды оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыруға қатысу:
Дуалды оқыту дуалды оқыту қағидаларымен реттеледі (ҚР БҒМ 2016 жылғы 21 қаңтардағы № 50 бұйрығы).
Дуалды оқыту үшін негіз ҰКП тізілімінде тіркелген дуалды оқыту туралы үш жақты шарт жасасу болып табылады. Дуалды оқытуға қатысатын студенттер саны бойынша ҰКП-мен жұмыс істеу қажет.
Дуалды оқыту туралы үлгілік шарт ҚР БҒМ 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 93 бұйрығымен бекітілген.
Білім беру ұйымы кәсіпорынмен бірлесіп тиісті үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламалары негізінде жұмыс оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлейді.
Дуалды оқытуы бар білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарындағы теориялық дайындықты және кәсіпорындар (ұйымдар) базасындағы өндірістік оқытуды, кәсіптік практиканың кемінде алпыс пайызын қамтиды.
2020 жылғы 1 қыркүйектің «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беруді, сондай-ақ кредиттік оқыту технологиясын ескере отырып, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру әдістемесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 қарашадағы № 597 бұйрығына сәйкес кәсіпорын (ұйым тарапынан) тәлімгерге ақы төлеуі тиіс. Осы тармақшаның талаптары дуалды оқыту құны бар кәсіпорындарға (ұйымдарға) қолданылмайды.
7. «Еңбек» нәтижелі жұмыспен қамтуды дамыту мемлекеттік бағдарламасына қатысу.
Бағдарламаға қатысушылар тізімі кеңейтілді: ағымдағы және өткен жылдардағы 9-11 сынып түлектері, кәсіптік білімі жоқ және оқу орындарына түскендер, жұмыс іздеушілер және жұмысы жоқтар, табысы төмен отбасы мүшелері.
Үміткерлер жұмыспен қамту орталықтарында тіркелгеніне қарамастан бағдарламаға қатыса алады.
Бағдарламаға қатысушылар тек жұмыс біліктілігін ғана емес, сонымен қатар «Орта буын маманы» біліктілігі бойынша тегін оқуға мүмкіндік алды.
Бағдарлама қатысушысы оқудан шыққан жағдайда, «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» («Серпін») жобасы бойынша техникалық және кәсіптік білімі бар кадрларды даярлау, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің «Қысқа мерзімді кәсіптік оқытуды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы» бұйрығын бекіте отырып, демалыс күндері қолжетімсіз бос орындарды ауыстыруға немесе алуға рұқсат етіледі. Кадрларды және артық қызметкерлерді қайта даярлау, «Жас маман» жобасы шеңберінде «100/200» қағидаты бойынша еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтар бойынша білікті кадрлар даярлау, сондай-ақ білім беру саласындағы уәкілетті орган бекіткен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудегі кәсіпкерлік негіздеріне оқыту бойынша 2018 жылғы 26 қарашадағы № 646 бұйрыққа сәйкес.
- Кәсіпкерлік негіздері бойынша тренингке қатысу
«Кәсіпкерлік негіздері» курсын оқыту 12 апта ішінде жүргізіледі деп жоспарлануда. Оқу процесінің графигінде бірінші семестрде «Кәсіпкерлік негіздері» курсы бойынша тиісінше 2020 жылғы желтоқсанға дейін аптасына 3 сағатты ескеруді ұсынамыз. Курсты Қазақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы жанындағы біліктілікті арттыру курстарынан өткен оқытушылар жүргізеді. Кәсіпкерлік негіздеріне оқытуды Қазақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы жанындағы біліктілікті арттыру курстарынан өткен оқытушылар жүргізетін болады.
ЖОО басшылары студенттердің кәсіпкерлік дағдыларын дамыту үшін жағдай жасауы қажет.
- Репродуктивті денсаулық компонентін енгізуге қатысу
2020 жылғы 1 қыркүйектен бастап ТКБ ұйымдарының I-II курс студенттерінің оқу процесіне «Валеология» тақырыбы аясында 36 сағат көлемінде репродуктивті денсаулық компонентін енгізу ұсынылады. Курс бағдарламасы Республикалық оқу-әдістемелік кеңестің отырысында қаралып, білім беру процесіне енгізуге ұсынылды (РОӘК 2020 жылғы 15 шілдедегі №1 хаттама). «Талап» КЕАҚ сайтында kasipkor.kz орналастырылған.
Курстың мақсаты: денсаулық және салауатты өмір салты туралы түсінік қалыптастыру. Студенттерді денсаулық мәдениетінің әлемдік деңгейіне тарту, салауатты өмір салтына деген мотивация мен қажеттілікті қалыптастыру, денсаулықты сақтау және қалпына келтіру саласында өз бетінше білім алу қажеттілігіне сендіру, сайып келгенде, бұл күнделікті өмірдегі білім мен сенім, еңбек, демалыс инфрақұрылымына қол жеткізу. Репродуктивті денсаулық үшін жауапкершілікті дамыту.
- Ерекше білім беру қажеттіліктері бар студенттерді оқытуды ұйымдастыруға қатысу
ТКБ жүйесінің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында ТКБ мамандықтары мен біліктіліктерінің сыныптауышында 70 мамандық бойынша оқыту қарастырылған.
ТКБ ұйымдарына қабылдаудың үлгілік қағидаларына (БТ сертификаты) (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 18.10.18 ж. № 578 бұйрығы) ТКБ адамдарын қабылдауға толықтырулар енгізілді.
Адамдардың осы санатымен жұмыс істейтін мұғалімдер үшін ТКБ-да жан басына шаққандағы қосымша қаржыландыру бар. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың оқу процесіне жұмсалатын шығындар екі есе есептеледі (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 27.11.17 ж. № 597 бұйрығы).
Мүгедек балалар мен мүгедектер түсу емтихандарына қатысу үшін (көру, есту, тірек-қимыл аппаратының бұзылуы) мемлекеттік комиссия төрағасына кез келген нысанда жүгіне алады:
1) жеке аудиторияда;
2) көру, пән оқытушысы болып табылмайтын ассистент, мүмкіндігі шектеулі балалар мен тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдар үшін түсу емтихандарын тапсырды және (немесе) мүмкіндігі шектеулі және есту қабілеті бұзылған балаларға арналған ымдау тілі маманы» (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 18.10.18 ж. № 578 бұйрығы).
ТКБ 40 мамандық бойынша ауру дәрежесін (жеңіл және орташа) ескере отырып, зияткерлік мүмкіндіктері шектеулі адамдардың жұмыс дағдыларын дамыту үшін арнайы оқу бағдарламалары әзірленді. Оның ішінде 20 бағдарлама бекітілді («Техникалық және кәсіптік білім беру мамандықтары бойынша үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 553 бұйрығы).
Көру және есту қабілеті бұзылған студенттерге 29328 теңге көлемінде жоғары стипендия қарастырылған. Қажетті шаралар:
– Мұғалімдерге, ата-аналарға, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға мобильді консультациялық-әдістемелік көмек енгізу.
– Студенттер үшін қолжетімді және адамға бағытталған орта құру, материалдық базаны жақсарту.